''Florya Saka Kanarya Muhabbet Kuşları'' ''Doğa Kuşları'' Bilgileri - Saka CHARDONNET BiRDS
   
EVCİL MENÜ
  ANKETLER
  Ucretsiz iLan Verin
  ANA SAYFA
  HAYVAN HAKLARi YASASi
  KANARYA iCiN HERSEY
  KANARYA HASTALiKLARi
  KANARYA TURLERi RESiMLi
  KANARYA iSPiNOZ TURLERi
  => GOULDAiAN
  => BENGAL
  => PARADİSE
  => KESiK BOYUN
  => JAVA
  => ZEBRA HiNTBULBULU
  => PARROT
  => SHAFT TAiL
  => CORDON BLUE MAVi GERDAN
  => STAR
  => OWL BAYKUS
  => CiLEK
  => DiAMOND ELMAS
  => ORENGE TURUNCU CULHA
  => BAHARAT
  => Saka CHARDONNET BiRDS
  => ORANGE CHEEKED WAXBiiL
  KANARYA KUSU ViDEOLARi
  KANARYA URETiCiLERi
  FLORYA iCiN HERSEY
  FLORYA TURLERi RESiMLi
  FLORYA KUSU ViDEOLARi
  SAKA iCiN HERSEY
  SAKA KUSU TURLERi RESiMLi
  SAKA KUSU ViDEOLARi
  SAKA KUSU YASAR USTA
  SAKA URETiCiLERi
  MUHABBET KUSU iCiN HERSEY
  MUHABBET KUSU HASTALiKLR
  MUHABBET KUSU TURLERi
  MUHABBET KUSU ViDEOLARi
  iSKETE KUSUNUN OZELLiKLERi
  iSKETE KUSU ViEOLARi
  KETEN KUSU iCin HERSEY
  KETEN KUSU ViDEOLARi
  HiNT BULBULU iCiN HERSEY
  KARiSiK KUS TURLERi
  PAPAGAN TURLERi RESiMLi
  CENNET PAPAGANi HAKKiNDA
  SULTAN PAPAGANi HAKKiNDA
  GUVERCiN TURLERi RESiMLi
  OZEL KUMES KULARi
  TUZLU SU AKVARYUMU
  BALiK TURLERi RESiMLi
  AV KOPEKLERi
  AV KOPEKLERi TURLERi
  AV KOPEGi EGiTiMi
  AV KOPEGi RESiMLERi
  AV EGiTiM ViDEOLARi
  AV ViDEOLARi
  AV FUARi iWA 2011
  EN-SON-EKLENEN-KONULAR
  EN COK TiKLANAN 10 KONU
  KUS AKSESUARLARi YEM
  AT





Tanım: Saka kuşu (carduelis carduelis, european goldfinch eng.) ispinozgiller familyasından taneci, ötücü bir kuş türü .

Morfolojik Yapı: Yüzün ön kısmında kırmızı renkli maske , kanat teleklerinin yanlarındaki sarı şerit ve göz ve başın üstünden boyun altına kadar uzanan siyah bir atkı bulunur.Vücut kahve tonlarında tüylerle bezenmiştir,kanat telekleri siyah ve üstünde beyaz benekler mevcuttur,kuyruk yine siyah ve uç kısmında 4-6 adet beyaz benek(badem)bulunur,karın altı beyazdır,renk ana hatları ile böyle olmakla beraber mevsim cins ve beslenme rejimine göre değişiklik gösterebilir.

Cinsleri: Her yöreye ait yerli sakalar olmakla beraber göçle gelen değişik cinsleri de mevcuttur.

 

Anadolu sakası(kömürcü, dikencil, kınalı):

Küçük boyutlu hareketli ve insana yakın bir cinstir.Kafese alıştırılması ve yavru alınması kolaydır.

 

 

Akdeniz sakası(Akhisar, Antalya,İzmir,Çukurova sakası):

Akdeniz e kıyı bölgelerde yetişen ılıman iklime uyum sağlamış erken eşe gelen ve melez alınması en kolay olan cinstir.

 

 

Sibirya sakası(c.carduelis major, kasım sakası ,geçim sakası):

Türün en iri ve en güzel görünüşlü olanıdır adından anlaşılacağı gibi yazları Rusya steplerinde ürer ve çoğalır,sert geçen iklim şartlarını atlatmak için Kuzey Afrika ya göçer bu göç Kasım Aralık aylarına denk gelir ve göç yolları üzerinde yakalanabilir . Kafese en zor alışan en yabani cinstir melez alınması da zordur.


Ak gerdan sakası:

Gaga altından boyun altına kadar ki bölümde beyaz şerit bulunur ve bu bölgedeki siyah şalı keser, yine bir göç sakasıdır özellikle Marmara bölgesinde çokça yakalanır.

 

Himalayan sakası:

Renk ve ötüşte farklılık gösterir isminden anlaşıldığı gibi Himalaya dağlarında farklılaşmış bir cinstir . Vücut hatları aynı olmakla beraber kafadaki siyah atkı ya silik yada yoktur.

 

Efsane beyaz saka:

Çokca sözü edilen boyalı olduğu veya mama ile beyazlatıldığı söylenen bu saka aslında genetik olarak her canlıda bulunabilen albinizm sonucudur dikkat edilirse göz rengi kırmızıdır aynı kuş dükkanlarındaki kırmızı gözlü beyaz muhabbet kuşları gibi . Halihazırda İtalya da bu rengi üreten Angelo Fumigalli ile sıkça mailleşmekte ve üretim teknikleri konusunda bilgi alışverişinde bulunmaktayım.

Yaşadığı yerler: Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Afrika , fundalıklar, makilikler,Sibirya stepleri,dikenlik açık alanlar ve akarsu başları.Şehir yaşamına da uyum sağlayanlar mevcuttur.
Beslenme biçimi : Senelik bitki türlerinin tohumları,çeşitli meyveler,küçük böcek larvaları(seyrek),özellikle dikenli bitkilerin yağlı ve yüksek protein içeren tohumları ile beslenir,temel olarak taneci gaga yapısına sahiptir.
Ömrü: Doğal ortamında 6-8 yıl, kafes şartlarında 14 seneye kadar yaşayanı mevcuttur.
Cinsiyet ayrımı: Erkekler iri, parlak tüylü,daha uzun gagalıdır,kına renkli maskesi göz dikey hizasının arkasına kadar uzanır,gaganın başla birleştiği bölümdeki bıyık benzeri tüyler siyah renklidir,ayrıca kanatların beden ile birleştiği bölümdeki üst yüzey tüyleri erkeklerde koyu dişilerde kahverengine kaçar.Solda görülen kuş dişi sağdaki ise bir erkek

Üreme ve Çoğalma: Geç ilkbahar Nisan Mayıs ayları,senede 4 karına kadar yavru verebilirler,fincan büyüklüğündeki yuvaya 4-6 adet yumurta yapar genelde hepsini doldurur 14. günde yavrular yumurtadan çıkar .Yavrular yumurtadan çıktıktan 15 gün sonra yuvadan uçar .İlk başta yüz alın ve ense tüyleri boz renklidir ilk tüyde normal rengini alır.

Evcilleştirme: Sakalar önce büyük salmalarda eski sakalar ile veya kanaryalar ile bir hafta kadar barındırılmalıdır, bu işlemin sebebi kuşu yeme alıştırmaktır salmadaki su büyük bir kapta ve taze olmalıdır.Daha sonra çift kafeslerin birine yine eski kuşlarla beraber salınır,normal suluk yanında büyük bir su kabı unutulmamalıdır bundaki amaçta kuşları suluğa alıştırmaktır. Dikkat edilecek bir diğer konu kafese konulan yabani kuştaki stres faktörüdür bunun için suyuna oksitetrasiklin içeren bir preparat ve vitamin konulmalıdır.Unutmayın ki sakayı öldüren strestir. Daha sonra tek kafese alınan saka artık yeme ve suya alışmıştır ne yazık ki bu arada kuşların yarısı telef olmaktadır.Kafesi insan baş seviyesinden otuz santim kadar yukarı asmalı ,doğal gün ışığıyla yatıp uyanması sağlanmalıdır.Kafese salınan kuşa elle dokunmamalı kuşu rahatsız edecek ani hareketlerde bulunulmamalıdır.Saka kafesinin iki yeri vardır biri dışarıda biri içerde dışarı asıldığı yerde kesinlikle rüzgar almamalıdır.Saka kafesi taşınırken yine baştan yukarda taşınması faydalıdır.Belli bir süre sonra yavaş yavaş ötmeye başlar insandan zarar görmeyeceğine inanan saka artık kafes kuşu olmuştur. Kuşunuzun kafesinin altına veya mamalığına kum koymayı ihmal etmeyin altına gazete kağıdı sermeyin bunu yiyip rahatsızlanabilir.Yeşil vermeyi ihmal etmeyin ben nane tercih ediyorum taze meyveler özellikle incir çok sevdiği bir besin türüdür.Gaga taşı verilmeli suyuna haftada bir defayı geçmeyecek şekilde tetrasiklin türü bir antibiyotik konulmalıdır.

Üretim: Kafes şartlarında üretim zordur, Avrupalı üreticiler (ör.Angelo Fumigalli)genelde 2*2*1.1 metre ölçülerinde salmalarda üretim yapmaktadırlar bu salmalara bodur ağaçlar yerleştirmekte ve eşe atılacak dişi ve erkek sakaları Kasım ayında bu salmalara atıp kışı beraber geçirmelerini sağlamaktadırlar.Kafeste üretime uygun çiftler yine kafeste çıkmış dişi ve erkekten olmaktadır yunanlı bir üreticiyle görüşmüştüm o bu özellikte kuşları İtalya'dan getirtip ikinci sezonda zorda olsa birkaç yavru aldığını belirtmişti.Kafesin içerisine plastik çam benzeri bazı yapma dallar koyarak ortamı doğallaştırmaya çalışmış.Ben ,yumurta toplayıp kanarya ve melez altında çıkaran saka meraklılarından aldığım dişilerle doğadan yakalanmış erkekleri çiftleştirip yavru aldım fakat yumurtaları kendilerine baktıramadım.İtalya'dan bir çift getirtmek için girişimde bulundum fakat İtalya gümrüğü yabani hayvan diye izin vermedi AB ye girersek belki daha kolay olur.


Melezleme:
Saka meraklılarının en büyük uğraşı bu yöndedir bunun sebebi melez azmanlığı diye bilinen biyolojik güzelliktir . Melezler hem daha iyi öter hem de daha dayanıklı olurlar. Melez kuş elde etmek için erkek saka x dişi kanarya , erkek kanarya x dişi saka eşleştirilir.Genelde yetiştiriciler ilk şekli kullanır ama ikinci tür eşleştirmeden çıkan yavrular daha güzel olmaktadır .Ben özellikle erkek saka ile kanarya melezleri üzerinde duracağım.Sakanız en azından kışı kafeste geçirmiş ve kafes hayatına uyum sağlamış olmalı Akdeniz,Marmara kıyı şeridi dışındaki bölgelerimizde doğadaki sakalar mart sonu nisan ortalarında bölgesel olarak yaklaşık bir hafta içerisinde eşlenip yumurtaya basmaktadırlar.Bu bölgelerdeki kanaryalarsa sizlerinde bileceği gibi ocak sonu mart ortası gibi eşe gelirler yani sakalarla kanaryaların doğal kızışma ve eş zamanları farklılık göstermektedir .Bu sorunu aşmak için ben Akdeniz 'e kıyı bölgelerden (Mersin, Antalya,İzmir,Manisa) getirdiğim sakaları kullanmaktayım.Saka eşe atılmadan önce kızgın olmalı tünekte klasik yay hareketiyle etrafa meydan okumalı ayak ve gagası beyazlamış olmalı tüyünü düzmüş olmalı ve insana az çok alışmış olmalıdır.Dikkat edilirse Mart Nisan aylarında yakalanan doğal sakaların ayak ve gagaları beyazdır.Kanarya dişi hiç eşe atılmamış olmalı renk olarak sakanın rengine uygun olmalıdır( yeşil, kula, sütlü kula, mozaik,bakıri).O sezon kanarya erkeklerden bir ağız yavru alınmış dişilerde kullanabilirsiniz böylece sakanız biraz daha kızmak için vakit bulacaktır.Sakanızın ve kanaryanızın hazır olduğuna inandığınızda aylardan da Nisan ise dişiyi sakanın kafesine koyabilirsiniz dişi zaten kızgınsa hemen yuvayı örmeye başlayacaktır ve yuvadan her kalktığında eşleşmek isteyecektir (buna yardımcı olmak için bazı melezciler ortamda öten bir erkek kanarya bulundurur)İlk yumurtalar genelde boş olur sabırla ikinci yumurtaları bekleyin eşleri ayırmayın.Sade tek gözü telli çiftleştirme kafesleri kullanın eşlerin kafesi tenha bir yerde olmalıdır.Saka bazen yumurtalara zarar verebilir veya yavruları besleyebilirde bunu gözlemleyerek gerekirse sakayı kafesten alın.Ben genelde sakaları dişiyi yumurtlattıktan sonra başka dişilere gezdiririm böylece aynı sezonda daha çok yavru alma şansı doğuyor.
Unutmayın melezleme tecrübe kadar şans ve sabır işidir.
Çıkan yavruların bakımı kanarya yavruları ile aynı prosedürde yürütülür.

Melezlerde cinsiyet ayrımı: Temel olarak sakaya benzer, erkekler daha gösterişli ve maskeleri gözün arkasına kadar uzanır. Renkleri daha parlaktır ve kafeste tedirgin olduklarında kafa tüylerini kabartırlar.En önemlisi öterler en azından ders yaparlar,renk maması verildiğinde dahi erkekler daha güzel renklenir.Benim gözlemlerime göre yavrular daha çok erkek çıkmakta.Aşağıdaki resim de soldaki erkek sağdaki ise dişi bir melez.

YAZAN:VETERİNER HEKİM H.EMRE YÜRÜK

(emreyuruk@hotmail.com, emreyuruk33@yahoo.com)

Önemli not: Saka kuşları nesli tükenen ve koruma altında olan kuşlar olması sebebiyle yakalanması ve avlanması yasak olan hayvanlar kategorisine girmektedir. para ve hapis cezası vardır.

 

SAKA Bulunduğu yerler İsveç’in güneyinden Akdeniz’e

kadar bütün Avrupa’da,buralardan başka Fas,Cezayir,Tunus,Kanarya adalarında,doğuda güney Sibirya’dan İran’a,Afganistan’a kadar olan alanlardır.Ülkemizin her tarafında bulunan yerli kuşlarımızdandır.Yaşama ortamları, bahçeler, tarlalar, parklar, bol dikenli boş araziler, ağaçlık yerler, seyrek ibreli karışık ormanlar, yerleşim yerleri etraflarıdır. Fringillidae familyasına mensupturlar ve ırkı çok zengindir. Uzunluğu 130 mm, kanat erkekte 74-84 mm,dişide 74-80 mm.dir. Ağırlık erkek ve dişide 13-19 gram arasıdır.

GÖRÜNÜŞ:Ergin erkekler de yüz maskesi kırmızı,başın üst kısmı ense ve gaga dibi siyah.Kulak bölgesi,gerdan ve göğüsün bir kısmı (Daima kapalı olmayan iki tane kahverengi kursak bandı vardır.)karın ve kuyruk üst tüyleri beyazdır.Sırtı kahverengidir.Siyah renkteki kanatların üzerinde sarı büyük bir leke vardır.Uçma tüylerinin uçlarında beyaz lekeler görülür.Kuyruk siyah renktedir.En dışta ki ikişer kuyruk tüyünün iç kısımlarında beyaz renkte büyük oval lekeler vardır.Ergin dişi ergin erkeğe benzer,gaga üstünde ki (bıyık) tüyler beyaz kırçıllı olur.,Gözlerinde kırmızı maskenin tamamen içinde olmaz.

GENÇLİK TÜYLERİ:Kanatlar ve kuyruk ergindeki gibidir.Fakat başta kırmızı ve siyah renk yoktur.Vücut yanları koyu kahverengi lekelidir.

GÖÇ:Genel olarak gezici kuşlardır.İhtiyaç yüzünden bulunduğu yerden kısa zamanlar için ayrılan kuşlara gezici kuşlar denir.Kuluçka yerini hiç bırakmayan kuşlara da yerli kuşlar denir.
MEMLEKETİMİZDE BULUNAN VE GEÇİM YAPAN SAKA KUŞLARI VE ÖZELLİKLERİ

1.KÖMÜRCÜ SAKASI:Takımın en küçüğü ,en bol olanı,en evcili aynı zamanda da en gösterişsiz olanıdır.Çok rastlanmamakla birlikte gerdan altında pirinç tanesi kadar beyazlık(Akgerdan) ve keneset bu sakalarda da bulunur.

2.AKGERDAN SAKA:Kasım ve marta geçerler,boğaz kısımlarında fasulye büyüklüğünde beyazı bulunduğu için bu isim verilmiştir.Kömürcü sakasından daha büyüktür.Kuyruk tüylerinin iki tarafında ve altında iki beyaz leke vardır.Bu lekeler küçük olarak üçerden altı tane olabilir.Bunlara da kuyruk altı bademleri denir.Akgerdanın üç türü vardır.

A-BÜTÜN AKGERDAN:Gaganın altında kırmızı tüy hiç bulunmaz.Yani fasulye büyüklüğünde ve tamamen beyaz tüylerle kaplıdır.

B-YARIM AKGERDAN:Gaga altından itibaren göğse doğru 0.50-1cm.kadar uzunlukta şerit halinde bir beyazlık vardır.Tepede bulunan al renk bu beyaz rengin iki tarafından sağ ve soldan boğaza doğru devam eder.Yani bu surette beyaz renk ortada bir şerit halinde kalır.Bunlar cömert olurlar.Hem de usulüyle öterler.

C-BENLİ AKGERDAN:Gaganın dibinde mercimek tanesi büyüklüğünde bir beyazlık vardır.Diğer tarafları kırmızıdır.Yani bu beyaz ben al rengin içindedir.

3.KASIM SAKASI:Bu saka kuşlarının en göz dolduranı,en iyi öteni,en müstakil ve en vahşisidir.Diğer saka kuşlarından kafaları daha iri,renkleri daha parlak kuyrukları daha uzun olur.Kuyruğunun her iki tarafında ve alt kısmında üçer tüy vardır.Kuyruğunda sekiz tüy bulunduğu zaman sekizlik,dört tüy bulunduğunda dörtlük adı verilir.Kasım sakasının da türleri vardır.Bu türlerden bir kısmı kenesete göre adlandırılır. KENESET:Kuşun ensesinde siyahın bitim yerinde ufak ve takriben mercimek büyüklüğünde olan kırmızı renge verilen isimdir.Buna göre;

A-TEK KENESET:Ensede siyah rengin beyazla buluştuğu yerde sağda veya solda siyahın içinde fakat siyahtan beyaza yürüyerek takriben mercimek büyüklüğünde tek kırmızısı olursa buna tek keneset denir.

B-ÇİFT KENESET:Eğer bu kırmızı renk hem sağda,hem de solda olursa çift keneset denir.

C-ZİNCİR KENESET:Sağda ve solda bulunan çift keneset arası ense kısmından itibaren,takriben küçük mercimek kadar büyüklükte ki kırmızılarla birbirine bağlanmışsa buna da zincir keneset denir.Bu kırmızılıklar her zaman parlak bir biçimde olmayabilir.Küçük ve soluk renkte de olabilirler.Genelde kenesetli kuşlar güzellik ve değer bakımından makbuldürler.

D-SİYAH BENLİ SAKA:Enseden sağlı sollu gelen siyah renk yanlarda ki beyazların içinden görünmeden seyrederek gerdanda birleşir ve kırmızı rengin altında mercimek büyüklüğünde bir siyah ben olarak meydana çıkar ki buna siyah benli saka denir.Güzel öterler.

E-ENSESİ AÇIK SAKA:Enseden sonra gelen beyaz tüyler parlak,büyük ve geniş olursa buna ensesi açık saka denir.Genelde kasım sakalarında olur.

F-ENSESİ KAPALI SAKA:Enseleri açık kahverengi tüylerle kaplı olan sakalardır.Bunlarda beyaz tüy görülmez.Ötüşleri sesli olmasına rağmen tane tane değildir.Cömert lakin acele öterler.

4.MART SAKASI:Bu tür mart ayında göç eder.Yolda gelirken yeşillik yiyerek ve tüy değişimi yapıp bitirerek geldikleri için enerjileri yerindedir.Çiftleşmeye hazır durumdadırlar.Tutuldukları zaman kasım sakaları gibi uzun zaman beklemez,çok kısa zamanda ötüşe geçerler.

5.BEYAZ SAKA:Her sakacının hayalini süsleyen efsanedir.Erkek ve dişi olarak süt beyaz renginde olanları vardır.Bunların bir kısmında tüm tüyler beyazdır,bir kısmının kanatlarında ve başlarında hafif kırmızılık görülür.

6.SARISI ÇOK OLAN SAKA:Kırmızıları parlaktır.Göğsünün altında beyaz yerine sarı olarak,kuyruk üzerinde de siyahlı sarılı renklerden sarısı üstün olarak görülür.Çoğunlukla kasım sakaların da görülmekle beraber,mart sakalarında da rastlanır.

7.ÇİFTE ALLI SAKA:Sakalar arasında pek az olan ve göze en hoş gelen renktir.Bu tür gırtlak altında olan ala,bir al daha ekler ve göğsüne kadar iner.Yuvarlak bir madalya gibi durur.Bunlar aynı zamanda al taştı sınıfına girerler.Tüyleri çok parlaktır.Kasım sakalarında görülmüştür.

8.AL TAŞTI SAKA:Başta bulunan al renk kafanın gerisine doğru büyükçe olarak yayılırsa buna al taştı saka denir.Aynı zamanda gaga altında da kafada ki ala paralel büyüklükte bir al olur.Kasım ve mart sakalarında görülür.

Not:Burada tanıtmaya çalıştığımız sakalar ülkemizde doğal ortamda bulunan sakalardır.Başka coğrafyalarda yaşayan sakaları ve özelde mutasyonları kapsamamaktadır.

KAYNAK:KUŞ DÜNYASI DERGİSİ

   
Toplam 1050319 ziyaretçi (2521217 klik) Sayfa Gezdi Teşekkürler
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=